ATİNA – Yunan Başbakan Aleksis Çipras (Alexis Tsipras), AKP’nin genel başkanı ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın daveti üzerine bugün Ankara’da. Başbakan olarak dördüncü defa Türkiye’ye ziyaret edecek olan Çipras, 2015’ten bugüne Erdoğan ile 8’inci kez görüşme gerçekleştirecek. Çipras, Ankara temaslarının ardından İstanbul’a geçerek sembolik önemi olan büyük Ayasofya ve Heybeliada Ruhban Okulu’nu ziyaret edecek.
Çipras, aktif görevi sırasında Heybeliada Ruhban Okulu’nu ziyaret eden ilk Yunan başbakan olarak tarihe geçecek. Elefterios Venizelos, başbakanlık görevinin ardından 1933 yılında Ruhban Okulu’na özel bir ziyaret yapmıştı.
Yoğun tepkilere rağmen Makedonya ile çeyrek yüzyıllık sorunu çözen, yaklaşık 10 yılın ardından Avrupa Birliği, Uluslararası Para Fonu ve Avrupa Merkez Bankası’nın programlarına son veren, geçtiğimiz günlerde uluslararası piyasalara merhaba diyen, 2019’da yüzde 3 dolayında kalkınma hedefleyen bir ülkenin lideri olarak pozitif bir rüzgarı arkasına alan Çipras’ı Türkiye’de yoğun bir gündem bekliyor. Komşu iki ülke arasında derin görüş ayrılıkları bulunan Kıbrıs, Akdeniz’de enerji aramaları, Ege ve azınlıklar ile işbirliği görece iyi giden göçmenler ve ekonomik ilişkiler gibi konular bir kez daha masaya yatırılacak.
ÇİPRAS’IN ÇANTASINDA NELER VAR?
Çipras’ın Kıbrıs, göçmenler, Ege’deki ihlaller ve uluslararası hukuka saygı konularını gündeme getirmesi bekleniyor. Yunanistan Başbakanı, Heybeliada’da bulunan Ruhban Okulu’nun açılması meselesini bir kez daha dile getirecek. Yunan medyası, Çipras’ın Ruhban Okulu’nu ziyaret edecek olması ile Patrik Bartholomeos’un bugün Çipras onuruna verilecek yemeğe katılacak olmasının okulun yeniden açılabilmesine ilişkin umutları güçlendirdiği yorumunda bulundu. Ancak kaynaklar, okulun açılmasına yönelik herhangi bir takvimin ilan edilmesini beklemiyor. Ege’de güven arttırıcı önlemlerin güçlendirilmesi konusunda ise mutabakat sağlanması bekleniyor.
ÇİPRAS’TAN EGE DOSYASI
Çipras, çantasında Ege’de yaşanan ihlallere ilişkin detaylı bir çalışmayı Erdoğan’a sunacak. Rapora göre, 2017 yılına göre 2018’de Türk savaş uçaklarının ihlallerinde yüzde 35’lik bir artış kaydedildi. Öte yandan Ege’de Türk ve Yunan savaş uçaklarının it dalaşlarında ise 2018’de yüzde 27’lik gibi ciddi bir düşüş yaşandığı tespiti yapıldı. Analize göre it dalaşlarındaki azalışa 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından Türk hava kuvvetlerinden ihraç edilen pilotlar sebebiyle Türk hava kuvvetlerinde yaşanan kan kaybının neden olduğu yorumu dikkat çekti.
AB’nin Türkiye’ye sığınmacılarla ilgili daha fazla ekonomik yardımda bulunması gerektiğine ilişkin güçlü desteğini dile getirmesi beklenen Çipras, Kıbrıs meselesine ilişkin olarak adil ve uygulanabilir bir çözüm arzusuna vurgu yapacak. Yunan Başbakan, BM standartlarına uygun olarak iki toplum arasında müzakerelerin yeniden başlamasından yana olduklarını vurgulayacak. Çok zor görünse de Türkiye ile AB arasında diyalog kanallarının yeniden kurulmasına yönelik Çipras’ın çaba göstereceğini bildirmesi bekleniyor. Atina, her fırsatta Türkiye’yi AB yolunda desteklediğini ifade ediyor.
ERDOĞAN 16 YILDA SIFIR ÇEKTİ!
Erdoğan’ın ise 15 Temmuz darbe giriminin ardından Yunanistan’a kaçarak sığınma hakkı elde eden 8 firari askerin iadesi ve Batı Trakya’daki Müslümanlarla ilgili taleplerini bir kez daha yinelemesi bekleniyor. Türkiye’nin adalar ve kayalıklar konusunu gündeme getirmesi beklenirken, iki ülke arasında 60 civarında yapılan istikşafi görüşmelere yeniden start verilip verilmeyeceği ise bilinmiyor.
Erdoğan, 16 yıllık iktidarı döneminde Türk-Yunan ilişkilerinde kayda değer bir çözüm sağlayamayan hatta zemin kaybeden bir lider olarak dikkat çekti. Bu süre zarfında Ege, Kıbrıs, Batı Trakya Müslüman Türk Azınlığı gibi Türkiye’nin her dönem dile getirdiği konularda zaman zaman sert açıklamalar yapan Erdoğan, Yunanistan’ı hiçbir konuda ikna edemedi. Herhangi bir sorunu çözüme kavuşturan metne imza atma başarısı gösteremedi.
‘TEMENNİ ZİYARETİ OLACAK’
Yunan analistlere göre Çipras’ın Ankara ziyaretinden esaslı konulara ilişkin elle tutulur bir sonuç çıkmayacak. İhtiyatlı bir beklenti hakim. Sık sık Ege, Kıbrıs, Enerji ve Batı Trakya konularında üst perdeden açıklamalarla krizler yaşayan iki ülkenin bu sefer de ‘temenni’ler dışında herhangi bir çözüm açıklamasında bulunmaları beklenmiyor. İki liderin iyi komşuluk ilişkilerinin devamı yönünde görüş bildirmesi bekleniyor.
2019 YUNANİSTAN İÇİN SEÇİM YILI
2019’da Türkiye’de yerel, Yunanistan ise milletvekili, Avrupa, belediye ve eyalet olmak üzere 4 seçim birden yapılacak. Bu ziyaret, sorunların çözümünden çok iki ülkede yapılacak kritik seçim sürecinin huzur içerisinde geçirilmesine yönelik havayı yumuşatma ve gerilimlere karşı bir ön alma ziyareti olarak görülüyor.
ATİNA, 4 SEÇİMİN OLDUĞU YILDA KRİZ İSTEMİYOR
Atina, Yunanistan’da yapılacak 4 seçim nedeniyle siyasi atmosferin dış gerginlikler sebebiyle yara almasından ve iç politikayı dizayn etmesinden endişe ediyor. Atina, son yıllarda ABD, AB ve komşuları ile agresif bir dış politika sürdürmeyi tercih eden, özellikle batı ile diplomatik ilişki kabiliyeti zayıflayan, toplumsal huzursuzluğu zirve yapan, hukuk devleti karakterinden hızla uzaklaşan Ankara’nın hışmına uğramak istemiyor. Atina, Türkiye’nin siyasi, toplumsal ve ekonomik istikrarsızlıktan negatif yönde etkileneceğini düşünüyor ve diyalog kanallarının devamlı açık kalmasının önemine vurgu yapıyor.
Ön hazırlığı yeterince yapılmamış Ankara ziyaretinde Çipras’ın sorunlara çözüm bulmak için gitmediği iddia ediliyor. Çözüm bulunamasa bile irili ufaklı sık sık krizlerin patlak verdiği bir atmosferde bir kez daha sorunları konuşmanın yararlı olacağı ifade ediliyor.
Atina, komşu ülke Türkiye ile büyük fikir ayrılıklarına rağmen, diyalog kanallarının açık kalmasının çok önemli olduğunu ve beklenmedik krizlere karşı ön almayı hedefliyor. Uzmanlara göre Ege, Akdeniz ve enerji konularında soğuk rüzgarlar estirmek yerine, krizleri konuşarak ve doğrudan temas ile sinirleri yatıştırmak en makul yol olarak görülüyor.
AB İLE DİYALOG ARZUSU
Bu arada Türkiye’nin ABD, AB ve bölge ülkeleri olan yaşadığı sorunlarla birlikte elinin zayıfladığını düşünen Atina, Ankara’nın özellikle AB ile daha sağlıklı bir diyalog kanalı kurabilmesine aracı olmayı arzu ediyor.
HEYBELİADA ÇİPRAS’IN ELİNİ GÜÇLENDİRECEK
Öte yandan Çipras, ziyaret ile Kuzey Makedonya olarak bulunan çözüm ve kilise ile anlaşmazlıklar sebebiyle muhafazakar kesimin öfkesini dindirmeyi amaçlıyor. Bu bağlamda Ortodoks Hıristiyan dünyası için sembol 2 kurum olan Ayasofya ve Heybeliada Ruhban Okulu’na yapacağı ziyaretler ile seçimler öncesi elini güçlendirmeyi ve milliyetçilerin tepkilerini göğüslemeyi hedefliyor.
ATİNA AKDENİZ‘DE ELİNİ GÜÇLENDİRDİ
İki lider arasında ele alınacak bir diğer konu ise Akdeniz’de enerji aramaları olacak. Türkiye, Akdeniz’de enerji merkezli kurulan ittifakların dışında kalırken, Atina, Güney Kıbrıs, İsrail ve Mısır ile gerçekleştirdiği üçlü zirvelerde dostluk ve işbirliği anlaşmalarına imza atarak elini iyice güçlendirdi. Son yıllarda bölgede ağırlığı iyice azalan ve fırsatları bir bir kaçıran Türkiye, Akdeniz’de elle tutulur bir politika ve strateji geliştirmekten ziyade kuru tehditlerle yetinmek zorunda kaldı.
EKONOMİ EN İYİ ALAN
İki ülkenin ekonomik ilişkiler alanında yaşanan olumlu gelişmelerin geliştirilmesi yönünde kararlar alması bekleniyor. Çipras’ın son Rusya ziyaretinde dile getirdiği Türk Akımı’nın Yunanistan’ı da içine alacak şekilde genişletilmesi talebini Erdoğan’a da iletmesi bekleniyor. Öte yandan son yıllarda gündeme getirilen Selanik-İzmir arasında feribot seferlerinin başlatılmasına yönelik gelişme olup olmayacağı merak ediliyor.
ERDΟĞAN-ÇİPRAS GÖRÜŞMESİ 16:30’DA
Yunan Başbakan Aleksis Çipras, iki günlük Türkiye ziyareti kapsamında bugün saat 16:00’da Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Başkan Yardımcısı Fuat Oktay ile bir görüşme gerçekleştirecek. Hemen ardından saat 16:30’da ise Erdoğan ile bir araya gelecek. Baş başa görüşme sonrası heyetler arası toplantıya geçilecek. 18:50’de ise iki liderin basın toplantısı düzenlemesi planlanıyor. Akşam saatlerinde ise Çipras onuruna akşam yemeği verilecek. Yemeğe Patrik Bartholomeos da katılacak.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder