İstanbul’un ilk fotoğrafları New York’ta sergileniyor

İslam mimarisine son derece meraklı olan tarihçi ve çizgi ustası Girault de Prangey tarafından çekilen, İstanbul’un ve Türkiye’nin ‘ilk fotoğrafı’ olarak kabul edilen siyah-beyaz kare New York’ta sergileniyor.

1843 yılında kaydedilen görüntü için Prangey, ‘anıtlar tarihi’ne katkı yapmak amacıyla İslami mimariyi fotoğraflamaya karar verdi. 1841’de başladığı ve Doğu Akdeniz’de 3 yıl süren seyahatinden ülkesine döndüğünde bugünkü Yunanistan, Mısır, Türkiye, Lübnan, Suriye, Kudüs ve İtalya’dan 1000’den fazla Daguerreo tipi baskıyla elde edilen fotoğraf oluşmuştu. Ne o, bunun dünyanın en eski fotoğraf arşivi olacağının farkındaydı ne de ne de uzun yıllar kimse bunun farkındaydı. Çünkü Girault de Prangey arşivini asla sergilemedi. Hayatında hiç evlenmeyen ve yalnız yaşayıp ölen Prangey’in arşivi, İkinci Dünya Savaşından sonra terk edilmiş yıkık villasını satın alan komşusunun keşfetmesiyle bulundu.

Amerika Bülteni‘nin aktardığına göre, 1843 yılında geldiği İstanbul’da konaklayan Prangey’in Türkiye macerasına ilişkin çok fazla yazılı bilgi bulunmuyor. Arkadaşlarına yazdığı mektuplarından İstanbul’daki Fransız elçiliğinin yardımıyla dolaştığını öğrenilen Prangey, İstanbul’dan Ege sahili boyunca Antalya’ya kadar gitmeyi planlamış. Ancak seyahatte tanıştığı bir İngiliz arkeolog baştaki yol planını değiştirmiş. Bodrum’a kadar gittiği ise kesin.

Louis Daguerre’nin fotoğraf basım tekniğini icat etmesinden sadece 3 yıl sonra yola çıktığı için Girault de Prangey‘in 1843 yılındaki fotoğraflarının, İstanbul’un ilk fotoğrafları olduğu tahmin ediliyor.

Ve bu yıl tarihte ilk kez, bu paha biçilmez arşivden 120 eser, New York’ta Metropolitan Sanat Müzesi’nde sergilenmeye başladı. 12 Mayıs 2019’a kadar açık kalacak bu son yılların en önemli sergisinde Girault de Prangey’in 120 fotoğrafının yanı sıra gezdiği yerlerde yaptığı ebru, sulu boya ve kara kalem çalışmalarından örnekler de yer alıyor.

Girault de Prangey’in Ön Asya’da fotoğrafladığı tarihi eser ve kalıntıların bir kısmının günümüzde artık olmaması da bu fotoğrafların değerini daha artırıyor.

Sergideki diğer fotoğrafları görmek için lütfen tıklayınız.

kronos